مصاحبه [ با مجلهء آلمانى اشپيگل دربارهء دلايل قيام مردم ] زمان : 16 آبان 1357 / 6 ذى الحجه 1398 مكان : پاريس ، نوفل لوشاتو موضوع : دلايل قيام مردم - تغيير نظام سياسى با رفراندم عمومى مصاحبه‌كننده : خبرنگار مجلهء آلمانى اشپيگل سؤال : [ از آغاز سال ، صدها هزار نفر از مردم به نام شما به خيابانها ريخته و عليه شاه تظاهرات كرده‌اند . بيش از هزار نفر انسان در مبارزه با ارتش و پليس ، جان خود را از دست داده‌اند . آيا شما اين شورش خلقى را سازمان داده‌ايد ؟ و براى چه هدفى ؟ ] جواب : سبب اصلى قيام مردم كشور ، شخص شاه و رژيم اوست . اين پدرش و خود اوست كه طى پنجاه و پنج سال ، اولًا با اسلام با كينه‌توزى دشمنى كرده‌اند و در هدم اسلام به عنوان حافظ آزادى و استقلال كشور كوشيده‌اند . ثانياً تمام آزاديها و حقوق ملت مصرح در قانون اساسى را از ميان برده‌اند ، و ثالثاً استقلال كشور را به كلى از ميان برده‌اند . تمام بنيادهاى اقتصادى ، سياسى ، اجتماعى و فرهنگى كه اين ملت طى قرون براى زندگانى مستقل خويش فراهم آورده بود ، به وسيلهء اين رژيم از ميان برده شده است . بيشتر از اين ، برنامه‌هاى اقتصادى كه امريكاييان به دست اين رژيم ، توأم با فساد بسيار اجرا كرده‌اند ، دستگاه اقتصادى را از ميان برده و امروز مردم كشور به صدور نفت و ورود كالا ، گذران مىكنند . اما همين گذران ، به قيمت انهدام اقتصاد كشور در سالهاى آينده تمام مىشود كه نفت رو به اتمام مىگذارد و درآمد آن كاهش مىپذيرد . مردم كشور بيدار شدند و به حركت آمدند . من حرف مردم را مىزنم . ما همه ، يك صف هستيم و يك حرف را مىزنيم . ما مىخواهيم شاه و رژيم سلطنتى نباشد ، يعنى آزادى و استقلال باشد . اسلام ضامن وحدت كشور ، در عين آزادى و استقلال است . قيام مردم براى اين هدف است . [ از زمانى كه شاه ، شما را در سال 1963 « 1 » مجبور به ترك ايران كرد ، مرتباً گفته‌ايد شرط بازگشت شما به

--> ( 1 ) - زمان تبعيد امام 13 آبان 1343 مطابق با 4 / 11 / 1964 ميلادى است كه در پاسخ امام خمينى ، اشتباه خبرنگار تصحيح شده است .